Praktijkvoorbeeld agressie op de werkvloer

Kernwaarde: Dapperheid

In een onderzoek over de mate van onderlinge agressie op de werkvloer, scoorde een organisatie veel hoger dan verwacht. Dit was aanleiding om het traject ‘Onderlinge Agressie en Geweld’ te starten. Hoe verloopt zo’n traject?

Intake

De organisatie had enkele jaren daarvoor een groot cultuurtraject doorlopen. In gesprekken met de directie kwam nu naar voren dat verdere verdieping van de grondbeginselen wenselijk was. Het ging vooral om de mensvisie die ten grondslag ligt aan al het gedrag naar collega’s en jongeren. Aan de manier waarop je tegen elkaar aankijkt, hoe je je opstelt en hoe je elkaar bejegent. Terwijl een werkgroep zich boog over deze gemeenschappelijke mensvisie, startte een grondige inventarisatie onder het personeel.

Analyse met SCORE

Twintig medewerkers uit de hele organisatie werkten mee aan deze analyse en beantwoorden de volgende vragen. SCORE staat voor:

S = Symptoms (symptomen), wat loopt volgens de ondervraagden niet goed?
C = Cause (oorzaken), wat ervaren zij als oorzaken van deze symptomen?
O = Outcome (doelen en waarden), welke doelen en waarden willen zij bereiken?
R = Resources (kwaliteiten), welke kwaliteiten zijn al in de organisatie aanwezig?
E = Effect (effecten), welke waarneembare effecten heeft het weghalen van de oorzaken?

Essentie bepalen

Met de SCORE resultaten in de bewoordingen van de medewerkers is een trainingsdag georganiseerd voor directie en middenmanagement. Doel was om gezamenlijk tot de kern van de score-uitkomst te komen. De vervolgaanpak is hierop gebaseerd:

• Symptomen: te weinig aanspreekgedrag en samenwerking, grensoverschrijdend gedrag.
• Oorzaken: te weinig eigen verantwoordelijkheid en onderlinge communicatie, onveiligheid.
• Waarden: dapperheid.
• Kwaliteiten: flexibiliteit en betrokkenheid.
• Effecten: effectief aanspreekgedrag en heldere afspraken.

Cultuurdagen

De aftrap van het traject voor alle medewerkers gebeurde met cultuurdagen rondom de centrale waarde dapperheid.

Teamtrainingen met voorstelling BEET!

Thema’s: Bewustwording: hoe laat jij je bepalen door je omgeving? Wat kun jij bereiken met jouw gedrag en vermogens? Benoemen van kernkwaliteiten van het team. Onderlinge communicatie op gang helpen: wat doen communicatiestijlen en vooronderstellingen?

De theatervoorstelling BEET! over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer is een uitstekend middel om zaken bespreekbaar te maken, het houdt het publiek een spiegel voor en biedt inzicht in wat er speelt. Herkenning is de eerste stap in het uitbannen van onderlinge agressie en geweld.

Terugkomdagen

De 21 teams hebben geëvalueerd wat zij met de door hen benoemde kernkwaliteiten gedaan hebben en hoe ze de toekomst ingaan. Een paar uitkomsten:

• Per dag bespreken we tien minuten hoe het gaat. Dat houdt ons bij de les: Er ontstaat meer duidelijkheid en openheid. Dat leidt weer tot meer (onderlinge) veiligheid en minder gemopper.
• De kern van ons probleem (werkdruk) is nog onvoldoende aangepakt, maar het effect van ons dagelijkse ochtendgesprek is meer vertrouwen in elkaar en meer dialoog. Het is leuker geworden!
• We hebben een takenlijst ingesteld, daaraan houden we ons beter. En we spreken elkaar aan op wat er niet gebeurt van de takenlijst.
• Elke 3 weken nemen we een kernkwaliteit onder de loep. Bijvoorbeeld openheid en bewust handelen. Daarmee bieden we de jongeren meer stabiliteit en zijn we als groepsleiding meer voorspelbaar. Zo maken we meer groei mogelijk.

Borging aanspreekgedrag

Het bewaken van de aanspreekcultuur is tot concrete taak benoemd voor de leidinggevenden. Ook de medewerkers dragen hierin verantwoordelijkheid. Snel signaleren en waarnemingen onmiddellijk bespreekbaar maken, zijn waardevol voor je collega. Je doet je collega er geen plezier mee hem niet op iets aan te spreken. Integendeel, je kunt hem er juist vreselijk mee benadelen als je het tot een probleem laat uitgroeien.